احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
379
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
كاه جو تركيب شيميايى : در هر يكصد گرم كاه جو مواد زير وجود دارد . آب 14 درصد - مواد ازته 3 درصد - مواد چرب 5 / 1 درصد - مواد نشاستهاى 41 درصد - سلولز 36 درصد - خاكستر 4 درصد - ارسنيك حدود 50 ميلىگرم . خواص درمانى : پانصد گرم از آن را در ظرف بزرگى بريزيد و بجوشانيد و بخور دهيد ، بعد فورا سر و پيشانى را بپيچيد و صبر كنيد تا خوب خشك شود بعد پيشانى را با روغن ويكس خوب ماساژ دهيد . اين كار را روزى سه بار تكرار نماييد . سردردى كه از سرمازدگى ايجاد شده باشد بهبود مىيابد . جنطيانا نامهاى ديگر : ژانسيان - كوشاد - دواء الحيه Gentiane - Grande gentiane - Gentiane jaune - Great gentian - Bitter wort - Bitter root - Yellow gentian - Gentian مشخصات : ريشه گياهى است از خانوادهء Gentianaceae ، چندساله و علفى بلند . داراى ساقهاى سبز و قوى به بلندى 5 / 1 - 1 متر . برگهاى آن سبز و ضخيم و متقابل كه دوتادوتا بدون دمبرگ به ساقه چسبيدهاند ، شكل برگها مثلثى ، نوكتيز يا بيضى نوكتيز و موج دار است . گلهاى آن زرد مىباشد . ريشهء آن ضخيم و گوشتى ، ساده يا منشعب به رنگ زرد تيره و قهوهاى قرمز كه كنج آن اسفنجى و طعم آن بسيار تلخ و بوى تند و نامطبوع است . طول ريشه تا يك متر نيز مىرسد . اين گياه چند گونه دارد و در دشتهاى مناطق مختلف نيمكرهء شمالى و اراضى آهكى و برخى مناطق آسيا مىرويد ولى در ايران تا به حال گزارش نشده است . طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : هتروزيدهاى جنطيوپيكرين ، جنطياماروزيد - گلوكوزيدى به نام جنطيوزيد ، جنطيزين - قندهاى مختلف مخصوصا جنطيانوزو فيتوسترين و جنطيوسترين و . . . خواص درمانى : 1 - اگر سه تا چهار دهم گرم از آن خورده شود براى درمان رماتيسم مزمن و نقرس و اختلالات خنازيرى مفيد است .